Glutenvrij brood is voor steeds meer mensen een vast onderdeel van het dagelijks leven. Sommigen eten het omdat ze coeliakie hebben, een aandoening waarbij gluten de darmwand beschadigt. Anderen hebben een glutenintolerantie of glutensensitiviteit en merken dat ze zich beter voelen zonder gluten. En een deel van de mensen kiest er gewoon voor, omdat ze denken dat het gezonder is. Maar wat is nu precies het verschil met gewoon brood, welke soorten zijn er en waar moet je op letten bij de keuze?
Wat gluten zijn en waarom sommige mensen ze mijden
Gluten zijn eiwitten die van nature voorkomen in granen zoals tarwe, rogge en gerst. In gewoon brood zorgen ze ervoor dat het deeg elastisch wordt en zijn vorm behoudt. Bij mensen met coeliakie reageert het immuunsysteem op gluten alsof het een indringer is. Dit beschadigt de darmwand, waardoor voedingsstoffen minder goed worden opgenomen. Klachten als buikpijn, vermoeidheid en diarree zijn veelvoorkomende signalen. Naast coeliakie bestaat er ook niet-coeliakie glutensensitiviteit. Mensen met deze aandoening hebben vergelijkbare klachten, maar zonder de schade aan de darmwand die bij coeliakie optreedt. Voor beide groepen is brood zonder gluten geen luxe, maar een noodzaak voor een goed gevoel.
Welke grondstoffen worden gebruikt in glutenvrij brood
Omdat tarwebloem niet gebruikt mag worden, zijn er andere ingrediënten nodig om brood te maken. Graansoorten die van nature geen gluten bevatten zijn onder andere boekweit, rijst, maïs, gierst en teff. Vaak worden ook meelsoorten van peulvruchten gebruikt, zoals kikkererwtenblom of lijnzaad. Omdat gluten normaal gesproken zorgen voor de structuur van brood, worden er bindmiddelen toegevoegd om dit te compenseren. Xanthaangom en psylliumvezels zijn populaire voorbeelden. Ze zorgen ervoor dat het brood niet uiteen valt en toch een beetje luchtig blijft. Het resultaat is anders dan gewoon brood, zowel in smaak als in textuur, maar er zijn tegenwoordig veel recepten en producten die dichtbij het origineel komen.
De soorten glutenvrij brood die je kunt kopen of bakken
In de supermarkt en bij speciaalzaken is glutenvrij brood verkrijgbaar als dagvers brood, houdbaar brood in een verpakking en als broodmix waarmee je zelf kunt bakken. Dagvers brood smaakt meestal beter, maar het droogt snel uit en is minder lang houdbaar dan gewoon brood. Houdbaar brood is handig voor onderweg of als je niet elke dag naar de winkel wilt, al kan de smaak wat minder vers aanvoelen. Zelf bakken met een broodmix geeft meer controle over de ingrediënten en is voor veel mensen een prettige manier om te experimenteren. Er zijn ook volledig zelfgemaakte versies op basis van losse meelsoorten, wat meer kennis vraagt maar ook meer mogelijkheden biedt. Denk aan brood op basis van rijstmeel gecombineerd met boekweitmeel voor een stevigere bite.
Waar je op moet letten bij het kiezen van glutenvrij brood
Niet alle broden zonder gluten zijn automatisch gezond. Veel kant-en-klare varianten bevatten relatief veel suiker, zout of zetmeel om de smaak en structuur te verbeteren. Het is daarom slim om het etiket te lezen en te letten op de hoeveelheid vezels, suiker en toegevoegde stoffen. Brood op basis van volkorenmeel, zoals volkorен rijstmeel of teffmeel, bevat meer vezels dan brood van gewoon rijstmeel of maïszetmeel. Vezels zijn goed voor de spijsvertering en zorgen voor een langduriger verzadigd gevoel. Let ook op het glutenvrij keurmerk, de doorgekruiste aar, als je coeliakie hebt. Dit symbool geeft aan dat het product is getest en minder dan 20 ppm gluten bevat, wat voor de meeste mensen met coeliakie veilig is. Bij gewone supermarktproducten zonder dit keurmerk bestaat het risico op kruisbesmetting tijdens de productie.
Veelgestelde vragen
Mag iemand met coeliakie ook gewoon roggebrood eten?
Nee, iemand met coeliakie mag geen roggebrood eten. Rogge bevat gluten, net als tarwe en gerst. Voor mensen met coeliakie is het belangrijk om alle producten met deze granen te vermijden, ook als de hoeveelheid klein lijkt.
Is glutenvrij brood ook geschikt voor mensen zonder klachten?
Glutenvrij brood is prima te eten voor mensen zonder klachten, maar het biedt voor hen geen gezondheidsvoordeel ten opzichte van gewoon volkoren brood. Gewoon volkoren brood bevat soms zelfs meer vezels en voedingsstoffen. De keuze is dus persoonlijk, maar medisch gezien is er geen reden om gluten te vermijden als je er geen last van hebt.
Hoe bewaar je glutenvrij brood het beste?
Glutenvrij brood droogt sneller uit dan gewoon brood. Het is het beste om het in een goed afgesloten zak te bewaren of in te vriezen. Dagvers brood bewaar je bij voorkeur in de vriezer als je het niet binnen één tot twee dagen opmaakt. Zo blijft de smaak en structuur beter bewaard.
Bevat glutenvrij brood minder koolhydraten?
Glutenvrij brood bevat niet automatisch minder koolhydraten. Veel varianten zijn juist gebaseerd op rijstmeel of maïszetmeel, wat veel koolhydraten bevat. Wie minder koolhydraten wil eten, kiest beter voor brood op basis van amandelmeel of lijnzaad, maar dat is een heel andere categorie dan regulier glutenvrij brood.
Leave a Reply