Leeftijd is iets wat iedereen heeft, maar waar mensen heel verschillend mee omgaan. De een viert elk jaar met een groot feest, de ander wil liever niet aan zijn verjaardag herinnerd worden. Toch vertelt de leeftijd van een persoon meer dan alleen het aantal jaren dat iemand heeft geleefd. Het gaat ook over hoe je jezelf voelt, wat je hebt meegemaakt en hoe anderen naar je kijken. Kenji Gooris, kleinzoon van de bekende keeper Jean-Marie Pfaff, zei het op zijn 22ste heel treffend: niet het getal telt, maar wie je als persoon bent. Dat is een gedachte die bij veel mensen herkenning oproept.
Wat je leeftijd zegt en wat niet
Een geboortejaar zegt iets over de generatie waartoe iemand behoort. Mensen die zijn opgegroeid in de jaren tachtig hebben andere ervaringen dan mensen die zijn opgegroeid in de jaren nul. Toch betekent dat niet dat iemand van 50 niets begrijpt van iemand van 20, of andersom. Leeftijd geeft een richting, maar bepaalt niet alles. Wat iemand heeft meegemaakt, welke keuzes iemand heeft gemaakt en hoe iemand in het leven staat, dat vormt een persoon veel sterker dan het aantal kaarsjes op de verjaardagstaart. In de wetenschap noemen onderzoekers dit het verschil tussen chronologische leeftijd en biologische of psychologische leeftijd. Die drie hoeven lang niet altijd overeen te komen.
Jong of oud: hoe maatschappij en media naar leeftijd kijken
In de media wordt leeftijd vaak gebruikt als kwalificatie. Een sporter van 35 wordt al snel “op leeftijd” genoemd, terwijl iemand van 22 als “veelbelovend jong talent” wordt omschreven. Dit zegt meer over verwachtingen dan over de werkelijkheid. Shania Gooris (23) en haar broer Kenji (22) zijn bekende gezichten in Vlaanderen, mede doordat ze jong zijn en uit een bekende familie komen. Hun jeugdige jaren worden in interviews steeds benadrukt. Maar dit patroon geldt ook buiten de schijnwerpers. Op de werkvloer worden jongere werknemers soms niet serieus genomen, terwijl oudere collega’s worden gezien als te vastgeroest om te veranderen. Beide beelden zijn te simpel en doen geen recht aan wie mensen werkelijk zijn.
Hoe mensen zelf omgaan met ouder worden
Ouder worden roept bij veel mensen gemengde gevoelens op. Aan de ene kant brengt een hogere leeftijd meer ervaring, zelfkennis en rust. Aan de andere kant zijn er zorgen over gezondheid, uiterlijk en wat anderen denken. Onderzoek laat zien dat mensen in veel landen hun eigen ouder worden als minder negatief ervaren dan ze hadden verwacht. Veel veertigers en vijftigers geven aan zich jonger te voelen dan hun paspoort aangeeft. Dat gevoel heeft te maken met vitaliteit, sociale contacten en het hebben van een doel in het leven. Het gaat er dus niet om hoeveel jaren er zijn verstreken, maar om hoe die jaren zijn ingevuld.
Leeftijd en relaties: generaties verbinden
Binnen families en vriendschappen speelt jaargang een opvallende rol. Grootouders, ouders en kleinkinderen brengen ieder hun eigen tijd en ervaringen mee. Dat kan soms botsen, maar het levert ook waardevolle inzichten op. Jongere generaties leren van de wijsheid van ouderen, terwijl ouderen op hun beurt nieuwe perspectieven opdoen van jongere familieleden of vrienden. Leeftijdsverschillen in relaties en vriendschappen worden steeds gewoner en worden steeds minder als bijzonder gezien. Wat telt, is of mensen elkaar begrijpen en respecteren. Het getal zelf is daarin minder belangrijk dan de verbinding die mensen met elkaar aangaan.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen biologische en chronologische leeftijd?
De chronologische leeftijd is het aantal jaren dat iemand heeft geleefd, te zien aan de geboortedatum. De biologische leeftijd gaat over de toestand van het lichaam. Iemand kan 50 jaar oud zijn maar een lichaam hebben dat werkt als dat van iemand van 40, door gezonde gewoontes en beweging. Die twee cijfers kunnen dus flink van elkaar afwijken.
Vanaf welke leeftijd wordt iemand in België als volwassene beschouwd?
In België wordt iemand wettelijk volwassen op zijn of haar 18de verjaardag. Vanaf dat moment mag iemand zelfstandig beslissingen nemen, stemmen en contracten afsluiten. Voor sommige zaken, zoals het huren van een auto, gelden in de praktijk hogere leeftijdsgrenzen.
Is het normaal dat mensen zich jonger voelen dan ze zijn?
Ja, het is heel gewoon dat mensen zich jonger voelen dan hun werkelijke leeftijd. Wetenschappers noemen dit de subjectieve leeftijd. Mensen die actief blijven, sociale contacten onderhouden en een positieve kijk op het leven hebben, voelen zich gemiddeld vijf tot tien jaar jonger dan ze op papier zijn. Dit heeft een positief effect op welzijn en gezondheid.
Speelt leeftijd een rol bij datingapps en relaties?
Op datingapps is leeftijd een van de eerste dingen die mensen zien en waarop ze filteren. Veel mensen stellen een voorkeur in voor een bepaalde leeftijdsrange. Toch blijken relaties met een groter leeftijdsverschil steeds gewoner te worden. Of zo’n relatie werkt, hangt meer af van gemeenschappelijke waarden en communicatie dan van het verschil in jaren.
Leave a Reply