Een vitaminesupplement staat bij veel mensen thuis in de kast, maar niet iedereen weet wanneer je er nu écht baat bij hebt. Sommige mensen slikken dagelijks een multivitamine zonder te weten of dat nodig is. Anderen denken juist dat ze het prima redden met alleen hun eten. De waarheid ligt ergens in het midden, en die is afhankelijk van wie je bent en hoe je leeft.
Wat je lichaam binnenkrijgt via voeding
Wie gevarieerd en gezond eet, krijgt in de meeste gevallen voldoende vitamines en mineralen binnen via voeding. Groente, fruit, volkoren producten, zuivel, vlees en vis bevatten samen een breed pakket aan voedingsstoffen. Voedingsmiddelen leveren daarbij ook vezels, eiwitten en andere stoffen die goed zijn voor je gezondheid. Die combinatie is iets wat een potje pillen niet zomaar nabootst. Toch lukt het niet iedereen om elke dag zo gevarieerd te eten. Drukke dagen, weinig eetlust of een beperkt budget zorgen er soms voor dat je bepaalde producten overslaat. In dat geval kan een tekort aan bepaalde voedingsstoffen ontstaan, ook al merk je daar op het eerste gezicht niets van.
Groepen mensen die extra vitamines nodig kunnen hebben
Niet iedereen heeft dezelfde behoefte aan vitamines. Zwangere vrouwen krijgen het advies om foliumzuur te slikken, omdat dit de kans op een open ruggetje bij de baby verkleint. Vitamine D wordt aanbevolen voor mensen met een donkere huid, mensen die weinig buiten komen en kinderen tot vier jaar. Ouderen maken minder goed vitamine D aan via de huid en hebben soms moeite om voldoende vitamine B12 op te nemen uit voeding. Mensen die veganistisch eten, missen vitamine B12 helemaal, omdat die stof alleen in dierlijke producten zit. Voor hen is een aanvullend preparaat geen luxe maar een noodzaak. Verder kan bij bepaalde darmziektes, na een maagoperatie of bij langdurig gebruik van sommige medicijnen de opname van voedingsstoffen verminderd zijn. In die gevallen is het slim om met een arts of diëtist te bespreken wat jij specifiek nodig hebt.
Wat je moet weten over veiligheid en dosering
Meer vitamines innemen dan je nodig hebt, is niet altijd onschuldig. Van de meeste in water oplosbare vitamines, zoals vitamine C en de B-vitamines, scheidt je het overschot gewoon uit via de urine. Maar vetoplosbare vitamines zoals vitamine A, D, E en K worden opgeslagen in het lichaam. Als je daar jarenlang te veel van neemt, kan dat schadelijk zijn. Het is daarom belangrijk om je aan de aanbevolen dosering te houden en niet zomaar meerdere preparaten door elkaar te gebruiken. Sommige supplementen tellen op bij wat je al binnenkrijgt via verrijkte producten zoals ontbijtgranen of bepaalde plantaardige drankjes. Check dus goed wat je al eet voordat je iets extra’s slikt. Bij twijfel is een gesprek met je huisarts of apotheker altijd verstandig.
Wanneer een aanvulling zinvol is en wanneer niet
Een vitaminepreparaat is zinvol als je aantoonbaar te weinig van een bepaalde stof binnenkrijgt, of als je tot een groep behoort waarvoor extra inname officieel wordt aanbevolen. Denk aan vitamine D in de herfst en winter voor veel mensen in Nederland, of foliumzuur voor vrouwen die zwanger willen worden. Maar voor een gezonde volwassene die gevarieerd eet, is een dure multivitamine in de meeste gevallen overbodig. Het geld dat je daaraan uitgeeft, kun je ook besteden aan meer groente en fruit. Die leveren dezelfde stoffen, maar dan in een vorm die je lichaam makkelijker verwerkt. Een aanvulling is dus een hulpmiddel, geen vervanging van een gezond eetpatroon. Gebruik het gericht, op basis van wat jij persoonlijk nodig hebt.
Veelgestelde vragen
Heeft een gezond persoon baat bij een multivitamine?
Voor een gezonde volwassene die gevarieerd eet, is een multivitamine in de meeste gevallen niet nodig. Het lichaam haalt alle benodigde stoffen dan al uit voeding. Een multivitamine voegt in dat geval weinig toe en kan in sommige gevallen zelfs voor een overschot zorgen.
Welke vitamines worden in Nederland het vaakst aanbevolen?
In Nederland worden vitamine D, vitamine B12 en foliumzuur het vaakst aanbevolen als aanvulling. Vitamine D wordt geadviseerd aan mensen met een donkere huid, ouderen en mensen die weinig buiten komen. Vitamine B12 is vooral belangrijk voor veganen. Foliumzuur is aanbevolen voor vrouwen die zwanger willen worden of zijn.
Kan je te veel vitamines binnenkrijgen via supplementen?
Ja, dat is mogelijk. Vetoplosbare vitamines zoals vitamine A en D worden opgeslagen in het lichaam. Als je die langdurig in te hoge doses slikt, kan dat schadelijk zijn. Het is daarom verstandig om je aan de aanbevolen dosering te houden en te letten op wat je al via voeding of verrijkte producten binnenkrijgt.
Moet je een arts raadplegen voordat je begint met een supplement?
Dat is niet altijd verplicht, maar wel aan te raden als je twijfelt. Een arts of diëtist kan bepalen of je daadwerkelijk een tekort hebt en welke dosering bij jou past. Zeker als je medicijnen gebruikt of een gezondheidsprobleem hebt, is overleg verstandig voordat je iets extra’s gaat slikken.
Leave a Reply