Wat is de plastic soep, en waarom hoor je er steeds vaker over? De plastic soep is de naam voor de enorme hoeveelheid plastic afval die ronddrijft in de oceanen van de wereld. Het gaat niet om één grote, zichtbare laag van plastic zakken en flessen. Veel van het plastic is onzichtbaar klein, verspreid door het water als miljoenen kleine deeltjes. De naam klinkt misschien grappig, maar het probleem is dat allesbehalve.
Hoe plastic in de oceaan terechtkomt
Elk jaar belandt er wereldwijd miljoenen ton plastic afval in zee. Dat gebeurt op verschillende manieren. Een groot deel komt via rivieren vanuit steden en industriegebieden in het zeewater terecht. Plastic dat op straat of in de natuur wordt achtergelaten, spoelt bij regen mee naar sloten, rivieren en uiteindelijk de oceaan. Ook visnetten die verloren gaan of overboord gegooid worden, vormen een groot deel van het probleem. Zelfs kleding speelt een rol: bij het wassen komen microscopisch kleine vezels van synthetisch materiaal vrij, die via het riool de zee in kunnen stromen.
Wat microplastics zijn en waarom ze zo gevaarlijk zijn
Plastic breekt in zee niet af zoals organisch materiaal dat doet. Door zonlicht, golven en temperatuurverschillen valt het uiteen in steeds kleinere stukjes. Deze kleine deeltjes heten microplastics. Ze zijn soms zo klein dat je ze met het blote oog niet kunt zien. Dat maakt ze extra gevaarlijk, want vissen, zeevogels en andere dieren nemen ze per ongeluk op als voedsel. De deeltjes hopen zich op in de lichamen van dieren en komen zo in de voedselketen terecht. Onderzoek toont aan dat mensen via vis en zeevruchten ook microplastics binnenkrijgen. Wat de gevolgen daarvan op lange termijn zijn voor de menselijke gezondheid, wordt nog volop onderzocht.
Waar de plastic soep zich bevindt
De bekendste concentratie van plastic afval in zee bevindt zich in de Grote Oceaan, tussen Hawaï en Californië. Dit gebied staat bekend als de Great Pacific Garbage Patch. Oceaanstromingen zorgen ervoor dat plastic naar bepaalde punten in de zee wordt gestuwd, waar het zich ophoopt. Maar het probleem beperkt zich niet tot één plek. In alle oceanen ter wereld drijft plastic rond, van het oppervlak tot op de bodem van de diepste zeeën. Zelfs in afgelegen gebieden zoals de Arctische oceaan zijn grote hoeveelheden plastic gevonden. Er is dus geen uithoek van de wereldzeeën die hier volledig vrij van is.
Wat er gedaan kan worden tegen plastic vervuiling in zee
Eén van de bekendste initiatieven om plastic uit de oceaan te halen is The Ocean Cleanup, een Nederlands project dat speciale systemen inzet om plastic uit het water te vissen. Naast opruimen is het voorkomen van nieuwe vervuiling net zo belangrijk. Minder plastic gebruiken, beter sorteren van afval en het verbeteren van afvalverwerking in landen met minder goed werkende systemen helpen allemaal mee. Veel landen hebben inmiddels verboden ingesteld op wegwerpplastic zoals rietjes en plastic tasjes. Toch zijn experts het erover eens dat er veel meer nodig is. Gedragsverandering bij mensen, betere wetgeving en verantwoordelijkheid van producenten zijn stuk voor stuk nodig om het tij te keren.
Veelgestelde vragen
Hoe groot is de plastic soep in de Grote Oceaan?
De plastic soep in de Grote Oceaan beslaat een oppervlak van naar schatting 1,6 miljoen vierkante kilometer. Dat is drie keer zo groot als Frankrijk. De meeste plastic deeltjes in dit gebied zijn microscopisch klein en niet met het blote oog zichtbaar.
Hoeveel plastic belandt er jaarlijks in de oceanen?
Schattingen lopen uiteen, maar onderzoekers gaan ervan uit dat er jaarlijks tussen de 8 en 12 miljoen ton plastic in de oceanen terechtkomt. Dat staat gelijk aan een vrachtwagen vol plastic die elke minuut de zee inrijdt.
Eten mensen ook microplastics?
Mensen krijgen microplastics binnen via verschillende routes, waaronder vis, zeevruchten, drinkwater en zelfs lucht. Wetenschappers hebben microplastics aangetroffen in bloed, longen en andere lichaamsweefsels. De gezondheidseffecten op lange termijn zijn nog niet volledig duidelijk.
Kan de plastic soep volledig worden opgeruimd?
Het volledig opruimen van alle plastic in de oceanen is op dit moment niet haalbaar met de beschikbare technologie. De kleinste deeltjes zijn bijna onmogelijk te verwijderen zonder ook zeeleven mee op te zuigen. Voorkomen van nieuwe vervuiling is daarom minstens zo belangrijk als het opruimen van bestaand afval.
Leave a Reply