Je vitaminebehoefte verschilt per persoon, per leeftijd en per levenssituatie. Toch denken veel mensen dat een dagelijkse multivitamine alle problemen oplost. Maar klopt dat wel? Je lichaam heeft vitamines nodig om goed te werken. Ze helpen bij het aanmaken van energie, het beschermen van cellen en het gezond houden van botten en spieren. Of je die vitamines via voeding binnenkrijgt of via een supplement maakt meer verschil dan je denkt.
Wat vitamines doen in je lichaam
Vitamines zijn stoffen die je lichaam niet zelf kan maken, of maar in heel kleine hoeveelheden. Toch heeft je lichaam ze hard nodig. Vitamine C helpt bij de weerstand en het herstellen van wonden. Vitamine D zorgt voor sterke botten en speelt een rol bij je afweersysteem. B-vitamines, zoals B12, zijn nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en voor een goed werkend zenuwstelsel. Foliumzuur, ook een B-vitamine, is vooral voor zwangere vrouwen belangrijk omdat het helpt bij de ontwikkeling van het ongeboren kind. Elke vitamine heeft zo zijn eigen taak. Geen enkele vitamine doet hetzelfde als een andere.
Wanneer je meer vitamines nodig hebt
Niet iedereen heeft dezelfde hoeveelheid vitamines nodig. Zwangere vrouwen hebben meer foliumzuur en ijzer nodig dan anderen. Ouderen hebben vaker een tekort aan vitamine D en B12, omdat hun lichaam deze stoffen minder goed opneemt. Mensen met een donkere huidskleur maken minder vitamine D aan via zonlicht en lopen daardoor meer kans op een tekort. Vegetariërs en veganisten krijgen via hun voeding geen of weinig B12 binnen, omdat dit voornamelijk in dierlijke producten zit. Voor deze groepen kan een supplement zinvol zijn. Je hoeft niet meteen allerlei pillen te slikken, maar het is wel verstandig om te weten of jij tot een risicogroep behoort.
Vitamines uit voeding versus supplementen
Gevarieerd en gezond eten is voor de meeste mensen voldoende om aan hun dagelijkse behoefte te voldoen. Groente, fruit, volkoren graanproducten, zuivel, vlees of vleesvervangers en peulvruchten bevatten samen bijna alle vitamines die je nodig hebt. Een voordeel van vitamines uit voeding is dat je lichaam ze beter opneemt dan uit een tablet. Voeding bevat ook andere stoffen die samenwerken met vitamines, zoals vezels en mineralen. Dat maakt voeding meer dan de som van losse voedingsstoffen. Supplementen zijn nuttig als aanvulling, maar vervangen een gezond voedingspatroon niet. Te veel van bepaalde vitamines kan zelfs schadelijk zijn. Van vetoplosbare vitamines zoals A, D, E en K kan je lichaam een te grote hoeveelheid niet zomaar afvoeren. Die stapelen zich op en kunnen bij een overdosis problemen geven.
Hoe je weet of je genoeg binnenkrijgt
Een tekort aan vitamines merk je niet altijd meteen. Vermoeidheid, een bleke huid, snel ziek worden of tintelingen in je handen of voeten kunnen wijzen op een tekort, maar die klachten passen ook bij veel andere dingen. De enige manier om zeker te weten of je een tekort hebt, is via een bloedtest bij de huisarts. Die kan meten wat de waarden van onder andere vitamine D en B12 zijn. Ga niet zomaar zelf supplementen nemen op basis van vermoedens. Meer is niet altijd beter. Als je twijfelt of je genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt, is het slim om eerst met een arts of diëtist te praten. Die kijkt naar jouw persoonlijke situatie en geeft advies dat bij jou past.
Veelgestelde vragen
Welke vitamines zijn extra belangrijk voor ouderen?
Ouderen hebben vaak extra behoefte aan vitamine D en vitamine B12. Vitamine D is nodig voor sterke botten en een goed afweersysteem. Vitamine B12 ondersteunt het zenuwstelsel en de aanmaak van rode bloedcellen. Het lichaam van ouderen neemt deze vitamines minder goed op uit voeding, waardoor een supplement soms aan te raden is.
Mag je vitamine D het hele jaar door nemen?
Vitamine D via een supplement nemen gedurende het hele jaar is voor sommige mensen verstandig. Dit geldt voor mensen met een donkere huidskleur, mensen die weinig buiten komen en kinderen tot vier jaar. In Nederland is het zonlicht van oktober tot april te zwak om genoeg vitamine D aan te maken via de huid. De Nederlandse Gezondheidsraad adviseert voor deze groepen het jaar rond een supplement.
Kan je te veel vitamines binnenkrijgen via voeding?
Via normale voeding is een overdosis aan vitamines vrijwel niet mogelijk. Het risico op te veel vitamines ontstaat vooral bij het gebruik van hoge doses supplementen. Vetoplosbare vitamines zoals vitamine A en D hopen zich op in het lichaam en kunnen bij langdurig te hoog gebruik schadelijk zijn. Wateroplosbare vitamines, zoals vitamine C, verlaat het lichaam sneller via de urine, maar ook daar geldt dat extreem hoge doses ongewenst zijn.
Heeft een kind een andere vitaminebehoefte dan een volwassene?
Ja, kinderen hebben andere hoeveelheden vitamines nodig dan volwassenen. Voor kinderen tot vier jaar wordt vitamine D aangeraden, omdat zij nog veel groeien en de huid te weinig vitamine D aanmaakt. Ook vitamine K wordt aan pasgeborenen gegeven om bloedingen te voorkomen. Naarmate kinderen ouder worden en gevarieerder eten, is een supplement voor de meesten niet meer nodig.
Leave a Reply