Herbruikbare verpakking wint steeds meer terrein, en dat is niet voor niets. Elk jaar belandt er wereldwijd een enorme hoeveelheid verpakkingsmateriaal in de prullenbak, vaak na één gebruik. Dozen, plastic zakken, bubbeltjesfolie: het gaat zo snel dat je er bijna niet bij stilstaat. Toch verandert er langzaam iets. Steeds meer bedrijven en consumenten kiezen voor verpakkingen die je niet weggooiot maar opnieuw gebruikt. Dat klinkt eenvoudig, en dat is het ook.
Wat maakt een verpakking herbruikbaar
Een verpakking is herbruikbaar als ze meerdere keren gebruikt kan worden zonder dat de kwaliteit achteruitgaat. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar er zit veel ontwerp achter. De materialen moeten sterk genoeg zijn om transport, opslag en gebruik te doorstaan. Denk aan stevige stoffen zakken, kartonnen dozen met een speciale coating of kunststof bakken die je kunt spoelen en opnieuw vullen. Een bekende toepassing in de e-commerce is de RE-ZIP verpakking. Dit is een opvouwbare doos die ontworpen is om tot tien keer hergebruikt te worden. De ontvanger vouwt de doos samen, plakt een nieuwe verzendlabel erop en stuurt hem terug naar de winkel of een inzamelpunt. Op die manier rijdt dezelfde verpakking meerdere keren heen en weer, in plaats van één keer en dan de container in.
De voordelen van opnieuw gebruiken
Het grootste voordeel is de vermindering van afval. Als een verpakking vijf keer wordt gebruikt, zijn er vijf keer minder nieuwe verpakkingen nodig. Dat scheelt grondstoffen, energie en CO2. Onderzoek laat zien dat hergebruik pas echt milieuvriendelijk is als een verpakking vaak genoeg wordt gebruikt. Bij de RE-ZIP doos geldt bijvoorbeeld dat al na vijf ritten de milieuwinst merkbaar is ten opzichte van een wegwerpkartonnen doos. Naast het milieuvoordeel kan hergebruik ook kosten besparen. Een verpakking die je tien keer gebruikt, kost per verzending minder dan tien aparte eenmalige dozen. Het vraagt wel om een goed systeem voor inzameling en terugkeer, want dat is de sleutel tot succes.
De uitdagingen bij het invoeren van hergebruik
Toch is de overstap naar herbruikbare opties niet altijd eenvoudig. De aankoopprijs van dit soort verpakkingen ligt hoger dan die van gewone kartonnen dozen of plastic zakken. Daar komen logistieke kosten bij: het ophalen, schoonmaken en opslaan van de teruggestuurde verpakkingen kost geld en organisatie. Dat maakt het voor kleine bedrijven soms lastig om de stap te zetten. Daarnaast is de medewerking van de consument nodig. Als mensen de verpakking niet terugsturen of vergeten om hem op een inzamelpunt af te geven, werkt het systeem niet. Communicatie en duidelijke instructies spelen daarin een grote rol. Wanneer klanten begrijpen waarom het ertoe doet en hoe het werkt, zijn ze eerder bereid om mee te doen.
Regelgeving duwt bedrijven in de goede richting
De Europese Unie werkt aan strengere regels voor verpakkingen. De nieuwe Europese verpakkingsverordening, ook wel PPWR genoemd, verplicht bedrijven in de toekomst om een deel van hun verpakkingen herbruikbaar te maken. Dat geldt onder andere voor transportverpakkingen en e-commerceverpakkingen. Nederland sluit hierbij aan en bedrijven die vroeg beginnen met de overgang, staan straks sterker. Het gaat niet alleen om wetgeving. Consumenten letten steeds vaker op de duurzaamheid van producten én van de manier waarop die producten worden geleverd. Een webshop die bewust omgaat met zijn verpakkingsmateriaal, bouwt daarmee ook aan zijn reputatie. Dat is een bijkomend voordeel dat verder gaat dan de verpakking zelf.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of een verpakking echt herbruikbaar is?
Een verpakking is echt herbruikbaar als de fabrikant aangeeft hoe vaak ze gebruikt kan worden en als er een systeem bestaat om haar terug te sturen of opnieuw te vullen. Let op keurmerken en informatie over het materiaal. Een sterke constructie, sluitingen die meerdere malen meegaan en duidelijke gebruiksinstructies zijn goede signalen.
Is hergebruik altijd beter voor het milieu dan recycling?
Hergebruik is niet automatisch beter dan recycling. Het hangt af van hoe vaak een verpakking daadwerkelijk opnieuw wordt gebruikt en hoeveel energie het transport en de reiniging kosten. Bij weinig hergebruik kan recycling soms een betere keuze zijn. Pas bij voldoende hergebruikscycli weegt de milieuwinst op tegen de extra kosten van het systeem.
Zijn herbruikbare verpakkingen geschikt voor alle soorten producten?
Herbruikbare verpakkingen zijn niet voor ieder product geschikt. Bij levensmiddelen gelden strenge hygiëneregels, wat hergebruik ingewikkelder maakt. Voor kleding, elektronica en andere droge producten werkt het systeem goed. Het type product, de waarde ervan en de logistiek bepalen samen of hergebruik haalbaar is.
Wat gebeurt er met een herbruikbare verpakking als ze te oud is om nog te gebruiken?
Als een herbruikbare verpakking aan het einde van haar levensduur is, wordt ze bij voorkeur gerecycled. Veel aanbieders houden hier bij het ontwerp rekening mee door materialen te kiezen die goed te recyclen zijn. Zo blijft de verpakking zo lang mogelijk nuttig, en gaat het materiaal daarna toch nog een nieuwe bestemming tegemoet.
Leave a Reply