Een voedingssupplement lijkt soms de makkelijke oplossing voor een tekort aan vitamines of mineralen. Je ziet ze overal: in de drogist, de supermarkt en online. Maar werken ze ook echt? En wanneer heb je er eigenlijk iets aan? De antwoorden zijn niet altijd zo simpel als fabrikanten je doen geloven. Het is goed om te begrijpen wat supplementen zijn, wat ze doen en wanneer je er beter wel of niet voor kiest.
Wat supplementen bevatten en hoe ze worden gemaakt
Supplementen zijn producten die vitamines, mineralen of andere bioactieve stoffen bevatten. Denk aan vitamine D, vitamine C, magnesium, ijzer of omega 3 vetzuren. Ze zijn verkrijgbaar als pillen, capsules, poeders, druppels en dranken. Een fabrikant mag alleen stoffen gebruiken die op een officiële lijst staan van toegestane ingrediënten. In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit toezicht op de veiligheid van deze producten. Toch betekent dat niet dat elk product op de markt automatisch veilig of nuttig is. Er zijn ook producten die te hoge doses bevatten of stoffen combineren op een manier die niet altijd verstandig is. Lees daarom altijd het etiket goed en let op de hoeveelheid per dosis.
Wanneer een supplement zinvol is
De meeste mensen die gevarieerd eten, hebben geen extra pillen nodig. Toch zijn er groepen voor wie aanvulling via tabletten of druppels wél verstandig is. Zwangere vrouwen krijgen het advies om foliumzuur te nemen, omdat dit de kans op een open ruggetje bij de baby verkleint. Vitamine D wordt aangeraden voor kinderen tot vier jaar, mensen met een donkere huid, ouderen en mensen die weinig buiten komen. Dat komt omdat vitamine D vooral wordt aangemaakt door zonlicht op de huid, iets wat in Nederland lang niet altijd genoeg lukt. Mensen die veganistisch eten lopen bovendien kans op een tekort aan vitamine B12, omdat dit bijna alleen in dierlijke producten voorkomt. In zulke gevallen is een supplement geen overbodige luxe, maar een serieus advies van artsen en diëtisten.
De risico’s van te veel supplementen slikken
Meer is niet altijd beter. Sommige vitamines, zoals vitamine A en vitamine D, hopen zich op in het lichaam als je er te veel van neemt. Dit kan schadelijk zijn. Een te hoge dosis vitamine A kan leiden tot hoofdpijn, misselijkheid en in ernstige gevallen tot leverschade. Ook mineralen zoals ijzer en zink kunnen bij overdosering problemen geven. Mensen denken soms dat supplementen altijd veilig zijn omdat je ze zonder recept kunt kopen, maar dat klopt niet. Sommige supplementen hebben ook invloed op medicijnen die je al slikt. Sint Janskruid, een veelgebruikt kruidenpreparaat, kan de werking van bepaalde medicijnen verminderen. Het is daarom verstandig om een arts of apotheker te vragen als je twijfelt, zeker als je al medicijnen gebruikt.
Wat je beter kunt doen voordat je een supplement kiest
Voordat je zomaar een potje vitaminepillen koopt, loont het om eerst te kijken naar je eetpatroon. Een gevarieerde voeding met genoeg groenten, fruit, volkoren producten, peulvruchten en zuivel levert voor de meeste mensen voldoende voedingsstoffen op. Twijfel je of je een tekort hebt? Laat dan een bloedtest doen via je huisarts. Zo weet je zeker of aanvulling nodig is en welke stof je daadwerkelijk tekortkomt. Kies je toch voor een supplement, kies dan een betrouwbaar merk dat geregistreerd staat bij de NVWA. Let op dat de dosering niet ver boven de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid ligt, tenzij een arts dit adviseert. Goedkoop is niet altijd slim, maar duur garandeert ook geen betere kwaliteit.
Veelgestelde vragen
Heeft iedereen baat bij het nemen van een multivitamine?
Niet iedereen heeft baat bij een multivitamine. Wie gevarieerd eet, krijgt de meeste voedingsstoffen al binnen via de maaltijden. Een multivitamine kan nuttig zijn als aanvulling voor mensen die moeite hebben met een gevarieerd dieet, maar het vervangt geen gezonde voeding.
Kan ik een supplement gewoon stoppen als ik dat wil?
De meeste supplementen kun je zonder problemen stoppen. Bij sommige stoffen, zoals ijzer of vitamine D op doktersadvies, is het beter om eerst te overleggen met je huisarts voordat je stopt. Zeker als je een tekort had dat behandeld werd.
Zijn supplementen voor kinderen anders dan die voor volwassenen?
Ja, supplementen voor kinderen bevatten andere doseringen dan die voor volwassenen. Kinderen hebben andere hoeveelheden nodig van vitamines en mineralen. Geef een kind nooit een supplement dat bedoeld is voor volwassenen, tenzij een arts dit uitdrukkelijk adviseert.
Maakt het uit op welk moment van de dag je een supplement inneemt?
Voor sommige supplementen maakt het moment van inname wel verschil. Vetoplosbare vitamines, zoals vitamine A, D, E en K, worden beter opgenomen als je ze samen met een maaltijd met wat vet inneemt. Ijzer kun je het beste op een lege maag nemen, maar als dat maagklachten geeft, mag het ook bij het eten.
Leave a Reply