Een vitaminen gebrek sluipt er vaak langzaam in. Je voelt je moe, je haar valt uit, je huid ziet er dof uit of je hebt vaker last van infecties. Veel mensen zoeken de oorzaak ergens anders, terwijl het lichaam eigenlijk al een tijdje signalen geeft dat er iets ontbreekt. Tekorten aan vitamines en mineralen komen vaker voor dan je denkt, ook in een land waar voedsel gewoon beschikbaar is.
Veelvoorkomende tekorten en hun gevolgen
Vitamine D is een van de meest voorkomende tekorten in Nederland. Dat komt omdat ons lichaam deze vitamine aanmaakt via zonlicht, en dat is hier een groot deel van het jaar beperkt. Een laag vitamine D gehalte kan zorgen voor vermoeidheid, spierpijn en een slechtere weerstand. Ook een tekort aan vitamine B12 komt regelmatig voor, zeker bij mensen die weinig of geen dierlijke producten eten. B12 is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en het goed functioneren van het zenuwstelsel. Bij een tekort kun je last krijgen van tintelingen, concentratieproblemen en extreme vermoeidheid. IJzer is geen vitamine maar een mineraal, en toch hoort het in dit rijtje thuis. Een ijzertekort is de meest voorkomende voedingsstoftekorter wereld en treft vooral vrouwen. Het gevolg is bloedarmoede, wat zich uit in bleekheid, kortademigheid en een gejaagd hartgevoel.
De link tussen een tekort en haaruitval
Haaruitval kan een duidelijk teken zijn dat je lichaam iets mist. Vitamine D speelt een rol bij de groei van nieuwe haarzakjes, en een laag niveau wordt in verband gebracht met dunner wordend haar. IJzer is noodzakelijk voor de aanvoer van zuurstof naar de haarfollikels. Zonder voldoende zuurstof stoppen die follikels eerder met produceren. Biotine, ook bekend als vitamine B8 of vitamine H, wordt vaak genoemd bij haaruitval. Bij een aangetoond tekort kan aanvulling helpen, maar bij mensen zonder tekort heeft extra biotine nauwelijks invloed. Dat geldt ook voor zink en vitamine B12: suppletie heeft alleen zin als er een werkelijk tekort is. Te veel van bepaalde vitamines, zoals vitamine A, kan zelfs haaruitval veroorzaken in plaats van het te verminderen. Het is dus verstandig om je eerst te laten testen voordat je zomaar supplementen slikt.
Hoe ontstaat een tekort aan vitamines
Een eenzijdig voedingspatroon is de meest voor de hand liggende oorzaak. Wie weinig groenten, fruit en gevarieerd eten binnenkrijgt, loopt al snel het risico op een tekort. Mensen die veganistisch eten lopen een hoger risico op een B12 tekort, omdat die vitamine vrijwel alleen in dierlijke producten zit. Ouderen nemen vitamines minder goed op via de darm, waardoor zij vaker te weinig vitamine B12 of D binnenkrijgen. Zwangerschap en borstvoeding verhogen de behoefte aan bepaalde stoffen, zoals foliumzuur en ijzer. Ook bepaalde ziekten, medicijnen of darmaandoeningen kunnen ervoor zorgen dat het lichaam vitamines minder goed opneemt, zelfs als je genoeg eet. Stress en een drukke levensstijl spelen ook een rol, omdat het lichaam onder druk meer van bepaalde stoffen verbruikt.
Wat je zelf kunt doen bij een vermoeden van een tekort
De eerste stap is altijd een bloedtest via de huisarts. Alleen zo weet je zeker of er daadwerkelijk een tekort is en hoe groot dat is. Op basis van de uitslag kan de huisarts een gerichte aanvulling adviseren. Zelf supplementen kopen zonder te weten wat je mist, is niet altijd nuttig en kan zelfs nadelig zijn. Een gevarieerd eetpatroon met voldoende groenten, fruit, volle granen, noten, zuivel of plantaardige alternatieven en eiwitten is de beste manier om tekorten te voorkomen. Buiten de maanden april tot en met september raadt het Voedingscentrum aan om vitamine D aan te vullen, zeker voor mensen met een donkere huid, ouderen en mensen die weinig buiten komen. Wie merkt dat klachten aanhouden na het aanpassen van het voedingspatroon, doet er goed aan dit te bespreken met een arts of diëtist.
Veelgestelde vragen over vitaminen gebrek
Hoe weet ik of ik een tekort aan vitamines heb?
Een tekort aan vitamines kun je niet zelf vaststellen op basis van klachten alleen, omdat symptomen zoals vermoeidheid of haaruitval ook andere oorzaken kunnen hebben. De enige betrouwbare manier is een bloedtest via de huisarts. Die meet precies welke waarden te laag zijn.
Kun je een vitaminetekort herstellen met voeding?
Lichte tekorten zijn in veel gevallen te herstellen door je voeding aan te passen. Bij ernstige tekorten of problemen met de opname in de darmen is aanvulling via supplementen of zelfs injecties nodig. Je arts kan je vertellen welke aanpak het beste past bij jouw situatie.
Is het gevaarlijk om vitaminesupplementen te nemen zonder tekort?
Het innemen van supplementen zonder aangetoond tekort is niet altijd onschuldig. Van sommige vitamines, zoals vitamine A en vitamine D, kun je te veel binnenkrijgen. Dat kan schadelijk zijn voor de lever of andere organen. Vetoplosbare vitamines stapelen zich op in het lichaam, in tegenstelling tot wateroplosbare vitamines die via de urine worden uitgescheiden.
Welke groepen mensen lopen het meeste risico op een tekort?
Mensen die veganistisch eten, ouderen, zwangere vrouwen, mensen met darmaandoeningen en mensen die weinig buiten komen, lopen een verhoogd risico op tekorten aan vitamines en mineralen. Voor hen is regelmatige controle via de huisarts aan te raden.
Leave a Reply