Een vitaminen gebrek sluipt er vaak stiekem in. Je voelt je moe, je haar valt meer uit dan normaal, of je huid ziet er dof uit. Veel mensen schrijven zulke klachten toe aan stress of slechte slaap, maar soms ligt de oorzaak ergens anders. Je lichaam heeft dagelijks een breed palet aan voedingsstoffen nodig om goed te werken. Als die stoffen te weinig binnenkomen, geeft je lijf signalen. Die signalen zijn het waard om serieus te nemen.
Welke tekorten komen het meest voor
Vitamine D is in Nederland één van de meest voorkomende tekorten. Dat heeft alles te maken met ons klimaat: we zien de zon lang niet altijd. Vitamine D maak je grotendeels aan via je huid als die in contact komt met zonlicht. Bij een te laag niveau kun je je futloos voelen, last krijgen van je spieren of vaker ziek worden. Een tekort aan vitamine B12 komt ook veel voor, zeker bij mensen die weinig of geen dierlijke producten eten. B12 is nodig voor een gezond zenuwstelsel en voor de aanmaak van rode bloedcellen. Een laag ijzergehalte, al is ijzer technisch gezien geen vitamine maar een mineraal, hoort in dit rijtje thuis omdat het in de praktijk samen met vitaminegebrek wordt gezien en vergelijkbare klachten geeft. Denk aan vermoeidheid, bleekheid en concentratieproblemen.
Haaruitval als teken van een tekort aan voedingsstoffen
Dat haar uitvalt bij een te laag vitamine of mineralengehalte, is geen verzinsel. Biotine, ook bekend als vitamine B8 of vitamine H, speelt een rol bij de aanmaak van keratine. Dat is de bouwstof waaruit je haar bestaat. Een tekort aan biotine kan leiden tot broos haar en haaruitval. Vitamine D heeft invloed op de haarzakjes in je huid. Die zakjes zijn verantwoordelijk voor de groei van nieuw haar. Als de hoeveelheid vitamine D in je bloed te laag is, kunnen haarzakjes minder goed werken. IJzer zorgt ervoor dat je bloed voldoende zuurstof naar je haarzakjes vervoert. Zonder dat zuurstof groeit haar minder goed. Zink speelt ook een rol: dit mineraal ondersteunt de celvernieuwing in je huid en haar. Suppletie helpt alleen als er een aantoonbaar tekort is. Zomaar extra vitamines slikken zonder dat je weet of je een tekort hebt, heeft weinig zin.
Hoe weet je of je een tekort hebt
Klachten zoals vermoeidheid, haaruitval, een bleke huid of tintelingen in je handen en voeten kunnen wijzen op een laag vitaminegehalte. Toch zijn dit soort klachten niet specifiek genoeg om er zeker van te zijn. De enige betrouwbare manier om een tekort aan te tonen, is via een bloedonderzoek. Je huisarts kan dat aanvragen. Zo krijg je een duidelijk beeld van welke waarden te laag zijn. Pas daarna is het zinvol om gericht bij te sturen, via voeding of suppletie. Het is trouwens ook mogelijk om te veel van sommige vitamines binnen te krijgen. Vitamine A en zink zijn hiervan goede voorbeelden: een overdosis kan juist schadelijk zijn en in sommige gevallen zelfs haaruitval veroorzaken in plaats van het te stoppen.
Wat je via voeding kunt doen
Een gevarieerd eetpatroon is de beste manier om je lichaam van voldoende voedingsstoffen te voorzien. Vette vis zoals zalm of makreel levert vitamine D en omega 3. Vlees, eieren en zuivel bevatten vitamine B12. Groene bladgroenten zoals spinazie zijn rijk aan ijzer en foliumzuur. Noten en zaden leveren zink en biotine. Voor mensen die plantaardig eten, is het verstandig om extra aandacht te besteden aan B12 en ijzer, omdat die stoffen minder goed worden opgenomen uit plantaardige bronnen. Als voeding alleen niet genoeg is, kan suppletie een aanvulling zijn. Dat is met name het geval bij mensen met een verhoogde behoefte, zoals zwangere vrouwen, ouderen of mensen met bepaalde darmaandoeningen die de opname van voedingsstoffen beïnvloeden.
Veelgestelde vragen
Welke klachten horen bij een tekort aan vitamine D?
Een tekort aan vitamine D kan zorgen voor aanhoudende vermoeidheid, spierpijn, een sombere stemming en een verhoogde vatbaarheid voor infecties. Soms merk je er lange tijd weinig van, omdat de klachten langzaam opbouwen. Een bloedtest bij je huisarts kan uitwijzen of je waarden te laag zijn.
Kan een te laag vitamine of mineralengehalte haaruitval veroorzaken?
Ja, een tekort aan bepaalde vitamines en mineralen kan haaruitval veroorzaken. Vitamine D, biotine, ijzer en zink spelen allemaal een rol bij de aanmaak en groei van haar. Als een van deze stoffen te laag is, kan dat merkbaar zijn aan dunner wordend haar of meer uitval dan normaal. Suppletie heeft alleen zin als een tekort is aangetoond via bloedonderzoek.
Is het gevaarlijk om zomaar vitaminesupplementen te slikken?
Het zomaar slikken van vitaminesupplementen zonder een aangetoond tekort is niet altijd onschuldig. Van sommige vitamines en mineralen kun je te veel binnenkrijgen. Een overdosis vitamine A of zink kan schadelijke effecten hebben op je lichaam. Het is verstandig om eerst te laten meten of je waarden inderdaad te laag zijn, voordat je begint met extra supplementen.
Hoe lang duurt het voordat je iets merkt van suppletie?
Dat verschilt per persoon en per stof. Bij vitamine D kan het enkele weken tot maanden duren voordat je merkt dat je je beter voelt. Bij ijzer duurt het soms ook meerdere weken voor je energieniveau verbetert. Geduld is daarbij nodig. Een controle via bloedonderzoek na een aantal maanden laat zien of de waarden zijn gestegen.
Leave a Reply