Een vitaminetekort sluipt er vaak stilletjes in. Je voelt je moe, hebt weinig energie of merkt dat je haar meer uitvalt dan normaal. Toch denken veel mensen niet meteen aan een tekort aan vitamines. Dat is begrijpelijk, want de klachten lijken soms op gewone vermoeidheid of stress. Toch kan je lichaam duidelijke signalen geven als het te weinig van bepaalde voedingsstoffen binnenkrijgt. Het is goed om te weten welke signalen dat zijn en wat je eraan kunt doen.
Hoe je lichaam reageert op te weinig vitamines
Vitamines zijn stoffen die je lichaam nodig heeft om goed te werken. Je lichaam maakt ze zelf niet of nauwelijks aan, dus je krijgt ze binnen via voeding. Als je structureel te weinig van een bepaalde vitamine binnenkrijgt, raakt je lichaam uit balans. Bij een tekort aan vitamine D kun je last krijgen van zwakke botten, spierpijn en een neerslachtig gevoel. Een tekort aan vitamine B12 kan zorgen voor bloedarmoede, waarbij je je moe en zwak voelt, snel buiten adem bent bij inspanning en soms duizelig wordt. Ook een tinteling of doof gevoel in handen en voeten komt voor. Vitamine C speelt een grote rol bij het immuunsysteem. Als je er te weinig van binnenkrijgt, kun je vaker ziek worden en langzamer herstellen van wondjes.
Groepen mensen die vaker een tekort hebben
Niet iedereen loopt evenveel risico op een gebrek aan vitamines. Ouderen nemen vitamine B12 minder goed op via de darmen, waardoor zij vaker een te laag gehalte hebben. Mensen die geen dierlijke producten eten, zoals veganisten, lopen ook een verhoogd risico op een B12 tekort, omdat deze vitamine bijna alleen in dierlijke voeding zit. Mensen met een donkere huid of mensen die weinig buiten komen, maken minder vitamine D aan via zonlicht. Zwangere vrouwen hebben extra foliumzuur nodig, een vitamine uit de B groep die helpt bij de aanmaak van nieuwe cellen. Ook mensen met bepaalde darmaandoeningen, zoals de ziekte van Crohn, kunnen moeite hebben met het opnemen van voedingsstoffen uit hun eten.
Tekenen herkennen voordat klachten erger worden
Je lichaam geeft vaak al vroeg aan dat er iets niet klopt. Barstjes in de mondhoeken, een ontstoken of gezwollen tong en een bleke of gelige huid kunnen wijzen op een gebrek aan B vitamines of ijzer. Droge, schilferige huid en broze nagels worden soms in verband gebracht met een laag gehalte aan vitamine A of biotine. Slaapproblemen en een neerslachtig gevoel kunnen te maken hebben met een tekort aan vitamine D, zeker in de herfst en winter als er minder zonlicht is. Het lastige is dat veel van deze klachten ook andere oorzaken kunnen hebben. Ga daarom naar je huisarts als je je zorgen maakt. Een bloedtest geeft duidelijkheid over welke waarden te laag zijn.
Wat je kunt doen als je een tekort vermoedt
De eerste stap is altijd een bezoek aan de huisarts. Zelf supplementen beginnen te slikken zonder te weten wat je tekortkomt, is niet verstandig. Sommige vitamines, zoals vitamine A en D, kunnen bij een te hoge dosis juist schadelijk zijn. Als uit een bloedtest blijkt dat je waarden te laag zijn, kan je arts een supplement of een aanpassing in je voeding aanraden. In de meeste gevallen is het verstandig om eerst te kijken of je tekort op te lossen is via gevarieerde voeding. Vette vis, eieren, zuivel, groenten en fruit bevatten samen een groot deel van de vitamines die je dagelijks nodig hebt. Soms is een supplement nodig als aanvulling, bijvoorbeeld bij een ernstig tekort of bij mensen die bepaalde voedingsgroepen niet eten. Volg daarbij altijd het advies van een arts of diëtist.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik zeker of ik een tekort aan vitamines heb?
De enige manier om zeker te weten of je een tekort aan vitamines hebt, is een bloedtest laten doen door je huisarts. Klachten zoals vermoeidheid of dofheid van het haar kunnen veel oorzaken hebben. Een bloedtest geeft een betrouwbaar beeld van welke waarden te laag zijn.
Kan ik een tekort aanvullen met alleen voeding?
In veel gevallen kun je een licht tekort aanvullen met gevarieerde voeding. Bij een ernstig of hardnekkig tekort, of als je bepaalde voedingsgroepen niet eet, is een supplement soms nodig. Je huisarts of diëtist kan je helpen bepalen wat in jouw situatie het beste werkt.
Is een vitamine D tekort in Nederland veel voorkomend?
Een tekort aan vitamine D komt in Nederland veel voor, vooral in de herfst en winter. Nederland ligt op een breedtegraad waar de zon in die maanden niet sterk genoeg is om voldoende vitamine D aan te maken via de huid. Ouderen, mensen met een donkere huid en mensen die weinig buiten komen lopen extra risico.
Hoe lang duurt het voordat een tekort is aangevuld?
Hoe lang het duurt om een tekort aan te vullen, hangt af van welke vitamine het gaat en hoe ernstig het tekort is. Bij een licht tekort dat je aanpakt via voeding of een supplement, kunnen klachten na enkele weken verminderen. Bij een ernstig tekort, zoals bij vitamine B12, kan het maanden duren voordat de waarden in het bloed weer normaal zijn.
Leave a Reply