Een vitaminesupplement slikken lijkt een makkelijke oplossing als je je niet fit voelt. Veel mensen doen het, soms op advies van de dokter, soms uit voorzorg. Maar is zo’n potje pillen eigenlijk nodig? En wat doet het precies voor je lichaam? De antwoorden zijn minder zwart-wit dan je misschien denkt.
Wat je lichaam nodig heeft en waar het dat vandaan haalt
Vitamines zijn stoffen die je lichaam nodig heeft om goed te werken. Je hebt ze nodig voor je weerstand, je botten, je huid en nog veel meer. Het goede nieuws is dat je de meeste vitamines gewoon uit eten haalt. Groente, fruit, zuivel, vlees en vis bevatten samen al een grote hoeveelheid van de stoffen die jouw lichaam dagelijks nodig heeft. Wie gevarieerd eet volgens de richtlijnen van het Voedingscentrum, krijgt in veel gevallen voldoende voedingsstoffen binnen. Voeding heeft daarbij een extra voordeel: je eet niet alleen vitamines, maar ook vezels, mineralen en andere stoffen die samenwerken in je lichaam. Dat samenspel krijg je niet uit een pil.
Groepen mensen die baat kunnen hebben bij extra vitamines
Toch zijn er mensen voor wie aanvullende vitaminepreparaten wel degelijk zinvol zijn. Vitamine D is daarvan het bekendste voorbeeld. Je huid maakt vitamine D aan als die in aanraking komt met zonlicht, maar in Nederland schijnt de zon lang niet altijd sterk genoeg. Het Voedingscentrum adviseert daarom een vitamine D supplement aan kinderen tot vier jaar, mensen boven de zeventig, mensen met een donkere huid en vrouwen die een hoofddoek dragen. Ook vitamine B12 verdient aandacht. Mensen die geen dierlijke producten eten, zoals veganisten, lopen een tekort aan dit vitamine op als ze het niet apart aanvullen. Foliumzuur is een ander goed voorbeeld: vrouwen die zwanger willen worden, adviseren artsen dit extra in te nemen om aangeboren afwijkingen bij de baby te voorkomen. Voor deze groepen zijn vitaminepreparaten geen luxe, maar een gerichte aanvulling.
Wanneer extra supplementen weinig toevoegen
Voor gezonde mensen die gevarieerd eten, heeft het nemen van een multivitamine in de meeste gevallen weinig toegevoegde waarde. Je lichaam kan niet meer van een vitamine opnemen dan het nodig heeft. Een teveel aan bepaalde vitamines, zoals vitamine A of vitamine D, kan zelfs schadelijk zijn. Dat klinkt misschien verrassend, maar je lever slaat vetoplosbare vitamines op, en bij langdurig te hoge inname kunnen die ophopen tot een niveau dat je lichaam schaadt. Wateroplosbare vitamines, zoals vitamine C, verlaat je lichaam via de urine als je er te veel van binnenkrijgt. Dat is minder gevaarlijk, maar het betekent wel dat je geld uitgeeft aan iets wat weinig doet. Een vitaminekuur kopen vanuit het gevoel dat je er meer energie van krijgt, is dus lang niet altijd verstandig.
Hoe je weet of je tekort hebt aan een bepaalde vitamine
De beste manier om te weten of je ergens een tekort aan hebt, is een bloedonderzoek via de huisarts. Klachten zoals vermoeidheid, een bleke huid of snel ziek worden kunnen wijzen op een tekort, maar ze kunnen ook andere oorzaken hebben. Zomaar zelf beginnen met hoge doses vitamines is daarom niet verstandig. Je huisarts kan bij een bevestigd tekort gericht advies geven over welk supplement je nodig hebt en in welke hoeveelheid. Wie wel wil beginnen met een dagelijkse aanvulling zonder duidelijke klachten, kan het beste kiezen voor een preparaat dat niet boven de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid uitkomt. Op de verpakking van een supplement staat altijd hoeveel procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid één dosis bevat. Dat getal geeft je een goede indruk van of een product past bij jouw situatie.
Veelgestelde vragen
Moet ik elke dag een vitaminesupplement nemen?
Dat hangt af van je situatie. Voor de meeste gezonde volwassenen die gevarieerd eten, is een dagelijks supplement niet nodig. Voor bepaalde groepen, zoals ouderen, zwangere vrouwen of mensen die geen dierlijke producten eten, kan dagelijks gebruik van een specifiek supplement wel verstandig zijn. Laat je adviseren door een arts als je twijfelt.
Kan ik te veel vitamines binnenkrijgen via een supplement?
Ja, dat is mogelijk bij vetoplosbare vitamines zoals vitamine A, D, E en K. Deze worden opgeslagen in het lichaam en kunnen bij langdurige overmatige inname schadelijk zijn. Wateroplosbare vitamines verlaten het lichaam via de urine, maar ook daarvoor geldt dat je de aanbevolen hoeveelheid niet zonder reden hoeft te overschrijden.
Werkt vitamine C tegen verkoudheid?
Vitamine C ondersteunt je weerstand, maar het is geen bewezen middel om verkoudheid te voorkomen. Als je al verkouden bent, kan het de duur van de klachten in sommige gevallen iets verkorten. Wie gevarieerd eet met voldoende groente en fruit, heeft in de meeste gevallen geen extra vitamine C nodig.
Zijn dure supplementen beter dan goedkope?
De prijs van een supplement zegt niet alles over de kwaliteit. Wat telt, is of het product de juiste stof bevat in een hoeveelheid die bij jou past. Controleer altijd het etiket en kijk of het product voldoet aan de regels voor voedingssupplementen in Nederland. Een dure verpakking is geen garantie voor een betere werking.
Leave a Reply