Een vitaminesupplement slikken lijkt tegenwoordig heel gewoon. In de supermarkt staan rijen vol potjes met pillen, capsules en druppels. Maar heeft jouw lichaam die extra vitamines eigenlijk wel nodig? Dat hangt af van wie je bent, wat je eet en hoe je leeft. Voor veel mensen geldt dat een gevarieerd en gezond voedingspatroon genoeg is om alle benodigde voedingsstoffen binnen te krijgen. Toch zijn er situaties waarin een extra inname van vitamines wél verstandig is.
Wat je lichaam binnenkrijgt via voeding
Groente, fruit, zuivel, vlees, vis en brood leveren samen een grote hoeveelheid vitamines en mineralen. Wie elke dag gevarieerd eet volgens de Schijf van Vijf, krijgt in de meeste gevallen genoeg voedingsstoffen binnen. Voeding heeft bovendien een groot voordeel boven pillen: naast vitamines zitten er in voedingsmiddelen ook vezels, eiwitten en andere stoffen die goed zijn voor je gezondheid. Die stoffen werken samen en dat is iets wat een supplement niet kan nabootsen. Toch eten veel mensen in de praktijk niet altijd even gevarieerd, en dan kan er een tekort ontstaan.
Groepen mensen die extra vitamines nodig kunnen hebben
Niet iedereen heeft dezelfde behoefte aan vitamines. Zwangere vrouwen krijgen het advies om foliumzuur te nemen, omdat dit de kans op een open rug bij de baby verkleint. Vitamine D is een aparte categorie: het wordt aangemaakt door zonlicht op de huid, maar in Nederland is er in de herfst en winter te weinig zon om genoeg vitamine D te maken. Daarom adviseert het Voedingscentrum aan bepaalde groepen, zoals kinderen tot vier jaar, ouderen boven de zeventig en mensen met een donkere huid, om vitamine D als extra inname te gebruiken. Vitamine B12 is dan weer belangrijk voor mensen die geen of weinig dierlijke producten eten, zoals vegans. Hun voeding bevat van nature nauwelijks B12, waardoor een supplement nodig kan zijn.
Wanneer supplementen niet nodig zijn
Veel mensen nemen dagelijks een multivitamine als zekerheid, ook als ze prima gevarieerd eten. Dat is op zichzelf niet gevaarlijk, maar in de meeste gevallen ook niet nodig. Vitamines die je lichaam al voldoende binnenkrijgt via eten, worden gewoon uitgescheiden of opgeslagen. Je lichaam heeft er dan weinig aan. Sommige vitamines, zoals vitamine A en D, zijn vetoplosbaar. Die sla je op in je lichaam en te veel ervan kan op den duur zelfs schadelijk zijn. Een extra dosis is dan niet iets om zomaar te doen zonder advies van een arts of diëtist. Voeding blijft de beste manier om aan je dagelijkse behoefte te voldoen.
Hoe je de juiste keuze maakt voor jouw situatie
Twijfel je of jij extra vitamines nodig hebt? Dan is het verstandig om dit te bespreken met je huisarts of een diëtist. Zij kunnen via een bloedonderzoek bepalen of er sprake is van een tekort. Op basis daarvan weet je precies wat je lichaam nodig heeft, zonder dat je zomaar iets slikt. Let ook op de dosering als je zelf iets kiest: meer is niet altijd beter. Kijk goed naar wat er op het etiket staat en kies een product dat past bij jouw situatie. Voor gezonde volwassenen zonder tekorten is een gevarieerd voedingspatroon in de meeste gevallen voldoende. Supplementen zijn een aanvulling op voeding, geen vervanging ervan.
Veelgestelde vragen
Mag je een vitaminesupplement gewoon zelf kopen zonder recept?
De meeste vitaminepillen en capsules zijn vrij verkrijgbaar bij de drogist, supermarkt of apotheek. Je hebt er geen recept voor nodig. Toch is het verstandig om bij twijfel een arts of diëtist te raadplegen, zeker als je al medicijnen gebruikt. Sommige vitamines kunnen namelijk de werking van medicijnen beïnvloeden.
Kan je teveel vitamines binnenkrijgen via supplementen?
Ja, het is mogelijk om te veel van bepaalde vitamines binnen te krijgen. Vetoplosbare vitamines zoals vitamine A, D, E en K worden opgeslagen in het lichaam. Bij langdurig gebruik van te hoge doses kan dat tot klachten leiden. Wateroplosbare vitamines, zoals vitamine C en B vitamines, verlaat het lichaam via de urine, maar ook hier geldt dat overdrijven niet zinvol is.
Is vitamine D in Nederland echt nodig als supplement?
In Nederland schijnt de zon een groot deel van het jaar te weinig om voldoende vitamine D aan te maken via de huid. Zeker in de herfst en winter is de zonkracht onvoldoende. Voor bepaalde groepen, zoals ouderen, jonge kinderen en mensen met een donkere huidskleur, is een extra inname van vitamine D daarom aanbevolen. Anderen kunnen volstaan met regelmatig buiten zijn en gevarieerde voeding.
Werken supplementen anders dan vitamines uit voeding?
Vitamines uit voeding en vitamines uit supplementen hebben in principe hetzelfde effect op het lichaam. Het verschil zit in de context: via voeding krijg je tegelijk ook andere stoffen binnen die de opname en werking kunnen verbeteren. Een pil bevat alleen de stof zelf, zonder die extra stoffen uit het voedsel. Daardoor is voeding in veel gevallen de betere bron.
Leave a Reply